10 January 2019

Ayurveda Dosha Tipiniz Hangisi ? Vita - Pita - Kapha


İnsanların neden farklı farklı olduklarını hiç merak ettiniz mi? Neden bazı insanlar hiperaktif ve hızlı hareket ederken, diğerleri durgun ve daha nazik ? Neden bazı insanlar kolaylıkla beş çeşit yemek yiyebiliyor, bazıları ise sadece bir salatayı zar zor bitirebiliyor? Neden bazı insanlar içsel olarak neşeli, bazıları ise dünyanın bütün ağırlığını omuzlarında taşıyor? Neden ? Neden ? Neden ? 

Modern genetik biraz fikir veriyor bizlere, ok, ama peki her insanı benzersiz kılan özellikler ve özel durumların neden kaynaklandığı hakkında siz ne düşünüyorsunuz? 

Ayurveda bu soruların tümüne cevap veriyor: Cevap Üç Dosha Türü : Vata , Pitta ve Kapha.

Ayurveda, genel yaşam tarzı değişikliklerinden hastalık tedavisine kelimenin tam anlamıyla, doğal “rahatlık” durumumuzda dengesizliklere kadar, her birey için özel olarak uyarlanmış öneriler sunar. Bu nedenle, Ayurveda gerçekten Batı modelinin “herkes için tek hap” yaklaşımından oldukça farklı bir şey olan kişiselleştirilmiş sağlık sistemi olarak adlandırılabilir. Doshalar hastalığın tezahürü öncesi dengesizlikleri tespit etmek için kullanıldığından, Ayurveda aynı zamanda koruyucu bir ilaç sistemidir.Bu nedenle kişinin yaradılış mizacı sağlıklılık hali için önemlidir. 

Nedir bu dosha ? Hem de üç tane , açıklayalım … 

Dosha insan bedeni ve zihni genelinde bulunan biyolojik enerjileridir. Tüm fiziksel ve zihinsel süreçleri yönetir bu enerjiler ve her canlıya sağlıklı kalmak için bireysel bir self-plan sunarlar. 

Doshalar 5 elementden – Ateş, Hava, Su, Toprak , Ether -  ve bunlarla ilgili özelliklerin kombinasyonlarından oluşurlar. 

Vata  : Uzay-Ether ve Hava elementinin birleşimi 
Pitta : Ateş ve Su 
Kapha : Toprak ve Su.

Vata, Pitta, Kapha nedir , ne işe yarar ?

Ağırlıklı olarak Vata tipine sahip bir kişi, Ether ve Havanın temel niteliklerini yansıtan fiziksel ve zihinsel niteliklere sahip olacaktır. Bu nedenle Vata tipleri genellikle hızlı düşünür , ince ve hızlı hareket eder. 

Öte yandan, bir Pitta türü ateşli bir kişilik ve Su özelliklerini de yansıtan niteliklere sahip olacaktır. 

Bir Kapha tipi, Toprak ve Suyun temelini oluşturan unsurları yansıtan sakin mizaca sahip olacaktır. 

Genellikle bir dosha kişide çoğunlukla baskın iken, ikinci bir dosha tipi de güçlü bir ilave etkiye sahiptir. Buna ikili-dosik yapı denilebilir.  

Peki siz hangi Dosha tipine sahipsiniz ? Nasıl bileceksiniz ? Bu başka bir yazının konusu … Bekleyin kuzucuklar , yazının sonunda  …

Doshalar, eylemlerimize, düşüncelerimize, duygularımıza, yediğimiz yiyeceklere, mevsimlere ve aklımızı ve bedenimizi besleyen diğer duyusal girdilere cevap olarak sürekli değişen dinamik enerjilerdir. Bireysel özmizacımızın yerine getirilmesini yaşadığımız zaman, doğal olarak doshalarımızda dengeyi destekleyen yaşam tarzı ve diyetleri severiz. İçsel mizacımıza karşı yaşadığımızda, fiziksel ve zihinsel dengesizliklere yol açan sağlıksızlığa mahkum ederiz kendimizi. 

Şu anki durumunuzdaki doshaların oranı yaradılış özünüze yakın ise sağlıklılık hali yaşarşınız. Bununla birlikte, bu durumlar arasındaki bir farklılık, bir dengesizlik durumunu var ise : Vikruti - bağımlılık yaşarsınız. Bu dengesiz sapma , gereksiz bağlılık yaşamaya neden olur ve prakruti yani doğal özden uzak kalmaya kişiyi zorunlu tutar. 

Toplamda, üç ana dozik durum var:

Dengeli: Her üç dosha da doğal oranlarında bulunur; buna “denge” durumu denir.
Artan: Belirli bir dosha normalden daha büyük bir oranda bulunur; “ağırlaştırılmış” veya “aşırı hal” olarak da adlandırılır bu durum.
Azalan: Belirli bir dosha normalden daha az oranda mevcut; “azaltılmış” veya “tükenmiş durum” olarak da adlandırılır.

Üç konumdan, artan veya azalan konum , en fazla dengesizliğe yol açan konumdur. Bu dengesizlikler, bir dosha-dengeleyici diyet yapmak veya yüklenilen stresten arınarak ancak dengelenebilir.

Kişi baskın doshası ile ilgili dengesizliklere karşı en hassas durumdadır. 

Vata kişişinin özellikleri nelerdir ?

Vata, ether ve hava unsurlarının birleşiminden oluşur ve “rüzgar” veya “şeyleri hareket ettiren” olarak tercüme edilir. Hareketin enerjisi ve tüm biyolojik aktiviteyi yöneten güçtür. Vata'ya sıklıkla “Doshaların Kralı” denir, çünkü vücudun büyük yaşam gücünü yönetir ve Pitta ve Kapha'nın hareket etmesini sağlar. 

Dengeli rüzgar, doğal dünyaya yaprağın hareketi , hava akımı , doğada tohumların doğru yere taşınması gibi işlevler yapar iken, dengeli Vata bireyleri de aktif, yaratıcı ve ifade etme ve iletişim kurma doğal yetenekleri olan kişilerdir. 

Bir Vata tipi rüzgar kişisi , bir kasırga gibi şiddetlendiğinde, olumsuz nitelikler bu pozitif nitelikleri çabucak gölgede bırakır. Yaygın Vata dengesizliği belirtileri, kuru cilt ve kabızlık gibi kuruluğa bağlı kaygı ve bedensel bozuklukları içerir.

Vata'nın vücuttaki ana yerleri kolon, uyluk, kemik, eklem, kulak, deri, beyin ve sinir dokularıdır. Fizyolojik olarak Vata, nefes alma, konuşma, sinir dürtüleri, kas ve dokulardaki hareketler, dolaşım, yemeğin sindirimi, boşaltım, idrara çıkma ve adet gibi hareketle ilgili her şeyi yönetir. Psikolojik olarak Vata, iletişimi, yaratıcılığı, esnekliği ve düşünce çabukluğunu yönetir.

Pita kişisinin özellikleri nelerdir ?

Pita, Ateş ve Su elementlerinden oluşur ve “yemek yapan” olarak çevirilir. 

Vücutta, organik asitler, hormonlar, enzimler ve safra gibi taşıyıcı maddeler yoluyla işlev gören sindirim ve metabolizma enerjisidir. Pitta en çok Ateş elementiyle yakından ilgili olsa da, Pitta'nın özünde Su elementini oluşturan bu maddelerin sıvı niteliği de bulunur.

Pitta'nın vücuttaki ana yerleri ince bağırsak, mide, karaciğer, dalak, pankreas, kan, gözler ve terdir. Fizyolojik olarak Pitta, karmaşık gıda moleküllerinin parçalanması yoluyla vücuda ısı ve enerji sağlar. Akıl ve beden boyunca dönüşüm ve dönüşüm ile ilgili tüm süreçleri yönetir. Psikolojik olarak Pitta neşe, cesaret, irade, öfke, kıskançlık ve zihinsel algıyı yönetir. Aynı zamanda aklın ışıyan ışığını da simgeler.

Bir kişinin “aşırı ısınma” eğilimi varsa, fazla Pita özelliği var demektir. Tıpkı bir kamp ateşi, uygun bakım olmadan bir orman yangını haline gelebildiği gibi, aklın ve bedenin iç ateşi kontrol altında tutulmalıdır.

Dengeli Pita bireyi, neşeli bir mizaçtadır, keskin bir zeka ve muazzam cesaret ve dürtü ile kutsanmıştır. Zihin ve bedenin ateşi dengelenemez hale geldikçe , gülen Pita biteyin birden bire bağıran bir Pitta olur. Öfke ve ego, Pitta'nın olumlu özelliklerinin yerini alır, kendi acı çekerken , aynı zamanda da başkalarına karşı ezici olan biri haline getirir kişiyi. Pitta dengesizlikleri vücutta yaygın olarak enfeksiyon, iltihaplanma, döküntü, ülser olarak kendini gösterir.

Kapha kişisinin özellikleri nelerdir ? 

Kapha, Toprak ve Su elementlerinden türetilir ve “yapışan” olarak tercüme edilir. Vücuda fiziksel form, yapı ve tüm parçalarının düzgün çalışmasını sağlayan yağlama enerjisidir. Kapha, gövdedeki esansiyel çimento, tutkal ve yağlama işleminin hammaddesi gibi düşünülebilir.

Kapha'nın vücuttaki ana yerleri göğüs, boğaz, akciğerler, kafa, lenf, yağ dokusu, bağ dokusu, bağlar ve tendonlardır. Fizyolojik olarak, Kapha gıdaları nemlendirir, dokularımızı oluşturur, eklemleri yağlar, enerji depolar ve su, mukoza ve lenf gibi serin vücut sıvılarını üretir. Psikolojik olarak, Kapha sevgi, sabır, affetme, açgözlülük, bağlanma ve zihinsel ataleti yönetir. 

Bereketli bir yağmur , aşırı yağdığında bir sele dönüşebilir , bunun gibi vücut sıvıları aşırılaştığında , vücut dokularını eritirken , vücudu ağırlaştıran ve zihni bulanıklaştıran ağır bir nemliliğe katkıda bulunur. Bu yoğun, soğuk ve bataklık ortamı, obezite, sinüs tıkanıklığı ve mukoza ile ilgili bir dizi bedensel rahatsızlık için üretir. Zihinsel olarak, Kapha bireyinin sevgi doluluğunu aşırı bağlanma ve depresyon meyiline dönüşebilir.

Şimdiye kadar klasik bilgi verdik . Şimdi detaylara başlayalım . 

Her üç dosha da vücudun her yerinde mevcut olsa da, eski Vedik metinler doshaların her biri için bir "ev yeri" tanımlamaktadır. Ashtanga Hridayam'da Sutrasthan ( Veda ayeti ) 1: 7 şöyle diyor:

“Vata, esas olarak göbek altında, Pitta göbek ve kalp arasında, ve Kapha ise kalbin üstünde bulunur.”

Ayurveda edebiyatının geleneksel kaynak metni Charak Samhita, dengeli doshaların önemini açıklıyor:

“Her canlı varlığının bedeni her zaman Vata, Pitta ve Kapha'nın ikametgahıdır. Kişi doğal (dengeli) veya doğal olmayan (dengesiz) bir durumda olup olmadığını bilmelidir.” - Charak Samhita, Sutrasthan, 18:48

Daha sonra, dengeli doshaların etkisi daha sonra detaylı olarak tarif edilmektedir. Örneğin, dengeli bir Vata dosha, diğer şeylerin yanı sıra, hayat neşesi , coşku , çalışan doku metabolizması ve dengeli boşaltımı düzenler.

Dengeli bir Pitta dosha, iyi sindirim ve görme, dengeli bir vücut ısısı, dengeli bir açlık ve susuzluk ve bol karizma, mutluluk ve zeka olarak ifade edilir.

Charak Samhita'da Sutrasthan, 18: 49-51 dengelenmiş Kapha, güç, hoşgörü, sabır ve açgözlülüğün yokluğu olarak ifade edilir.

Yaşam sadece doshalar dengede olduğunda tam olarak yaşanır. Çünkü o zaman vücut sağlıklıdır. 

Şimdi asıl işimiz hangi dasha tipinde olduğumuzu tespit etmek . Burası zurnanın zırt dediği yer…

Ayurveda'ya göre, sağlık laboratuar testleri veya yıllık kontroller tarafından tanımlanan bir durum değildir. Sağlık sürekli ve katılımcı bir süreçtir. Bu yaşamın tüm yönlerini kapsar: fiziksel, zihinsel, duygusal, davranışsal, manevi, ailevi, sosyal ve evrensel. Tüm varlık seviyelerinde denge sağlamak canlı sağlığın gerçek ölçüsüdür. Ortalama bir insan modeli ve standart tedavi Ayurvedik tıpta yoktur. Her birey, sağlık için eşit derecede benzersiz bir planı olan bir özerk bir türdendir. Bu planları anlamak için kişisel dosha tipinizden emin olmanız gerekir. 

Ez cümle; Ayurveda tıbbının altında yatan reçete oldukça basittir: İçinizdeki kendi kendini iyileştirme gücünün farkına varırsınız ve en büyük doktorunuz olacaksınız!


Aşağıdaki anketi samimiyetle doldurun lütfen …

0-1:Uygulanmaz 
2-3:Bazen 
4-5:Uygulanır – Sürekli uygulanır

Vita özellikler testi

Fiziksel özellikler  
   
1. İnce biriyim ve kolayca kilo alamıyorum.
2. Ortalamadan daha uzun veya daha kısayım.
3. “İnce”, bedensel özelliklerim var (saçlarım, boynum, parmaklarım ve dudaklarım gibi)
4. Enerjim dalgalanıyor ve çoğu zaman patlamalar yaşıyorum.
5. İştahım değişken (yani bir gün yüksek ve ertesi gün düşük).
6. Şişkinlik, gaz veya kabız olma eğilimim var.
7. Cildim sık sık kuruyor.
8. Ellerim ve ayaklarım sürekli soğuk olur.
9. Uykusu hafif biriyim, uykuya dalmakta zorlanıyorum ve sık uyanıyorum.
10. Sıcak, nemli havayı soğuk veya kuru havaya tercih ederim.

Psikolojik özellikleri  
   
1. Yaratıcıyım.
2. Sanatsal ifade biçimlerinden zevk alıyorum.
3. Aklım aktif ve sık sık yenilikler araştırıyorum.
4. Çabucak öğreniyorum ama çabucak unutuyorum.
5. Kolayca demoralize oluyorum.
6. Endişeli, gergin ve güvensiz hissetme eğilimim var.
7. Hızlı konuşuyorum ve el hareketlerini çok kullanıyorum.
8. Ben her zaman yoldayım.
9. Yaşam tarzım ve günlük rutinim düzensiz.
10. Çok rüya görüyorum.

Pita özellikler testi 

Fiziksel özellikler  
   
1. Toplu bir yapıya sahibim ve kolayca kilo alıyorum veya kilo veriyorum.
2. Boyum ortalama.
3. Fiziksel özelliklerim keskin veya sivri (burnum, çenem ve dişlerim gibi).
4. Enerji ve aktivasyon seviyelerim yüksek.
5. İştahım güçlü; çok miktarda yemek yiyebilirim.
6. Bağırsak hareketlerim düzenli; bazen ishalim var.
7. Kolayca terlerim.
8. Cildim yağlı ve cildimin kırmızımsı bir tonu var.
9. Bakışlarım delici ve göz rengim açık renkli.
10. Soğuk havayı tercih ediyorum ve sıcak havalarda sinirleniyorum.

Psikolojik özellikleri  
   
1. Hedef odaklıyım ve aklımı koyduğum her şeyi elde ediyorum.
2. İyi bir mizah anlayışım var.
3. Güçlü bir zekam var ve yeni şeyler öğrenmekten zevk alıyorum.
4. Başkalarına liderlik etme konusunda doğal bir yeteneğim var.
5. Ben mükemmeliyetçiyim.
6. Sinirli, sabırsız ve kızgın olmaya meyilliyim.
7. Kendimi ve başkalarını eleştiriyorum.
8. Birçok insan inatçı olduğumu düşünüyor.
9. Öğün atlarsam sinirlenebilir olurum.
10. Rekabetten hoşlanırım.

Kapha özellikler testi

Fiziksel özellikler  
   
1. Kolayca kilo alıyorum ve büyük zorluklarla kilo veriyorum.
2. Kısa boylu tombul veya uzun ve iriyim.
3. “Kalın” vücut hatlarım var (saçlarım, boynum, parmaklarım ve dudaklarım gibi).
4. Güçlü ve dayanıklıyım.
5. Sindirimim zayıf ve yemek yedikten sonra genellikle ağırlık hissediyorum.
6. Bağırsak hareketlerim oldukça düzenli.
7. Cildim pürüzsüz ve yağlı ve soluk olma eğilimindedir.
8. Derin ve sağlıklı uyuyorum.
9. Çok sık soğuk algınlığına yakalanırım.
10. Soğuk veya nemli havaları sıcak havayı tercih ederim.

Psikolojik özellikleri  
   
1. Büyük bir kalbe sahibim ve dünyadaki iyiliğe odaklanmayı tercih ediyorum.
2. Sakin bir mizacım var ve kolayca kızmıyorum.
3. Yavaş ve rahat bir yaşam tarzı tercih ederim.
4. Diğerleri kadar çabuk öğrenemiyorum ama uzun süreli hafızam mükemmel.
5. Kolayca duygusallaşıyorum; sık sık geçmişi düşünürüm.
6. Hareketlerimde metodik davranıyorum.
7. Kendimi ve ailemi çok koruyorum.
8. Olumsuz duyguların beni üzmesinden ziyade bana bir şeyler öğretmesine izin veriyorum.
9. Genellikle başkalarının liderlik etmesine izin veririm.
10. Ben doğal bir dert babasıyım ve sık sık başkalarına problemleriyle ilgili yardım ediyorum.

Eeeee, doldurduk sonra, puanlar hesaplayacaksınız. 

Mesela en yüksek puan kapha, sonra pitta, sonra vata çıktı diyelim. Kapha tipiniz var anlamına gelir. Bunun gibi siz de dosha tipinizi hesaplayabilirsiniz. 

Şimdilik benden bu kadar 
Takipte kalın 

Yıldızlara Fısıldayan Kadın 
Gülşen Kayıkcı


Hadi Paylaş

Kimin Kaleminden:

UYARI:Gulsen Kayikci içeriğinin ticari amaçlarla yetkisiz kullanımı veya çoğaltılması kesinlikle yasaktır. İzinsiz paylaşım ve çoğaltım işlemleri telif hakkı ihlali nedeni ile yasal işleme tabi tutulacaktır . Ancak, sosyal medya veya başka paylaşım platformlarında kaynak bağlantısı ile paylaşılabilir.

0 facebook-blogger: